Xələclər

Xələclər İranda, Əfqanıstanda, Pakistanda və digər və digər ölkələrdə məskunlaşan türkköklü xalqdır. Dilləri Altay dil ailəsinin Türk dilləri qrupunun Arqu yarımqrupuna
aiddir. İrandan başqa məskun olduqları ölkələrdə demək olar ki, assimilyasiyaya uğramışlar. Xələclər hazırda Azərbaycan türkləri ilə qarışsada, öz dillərini qoruyub saxlaya bilmişlər. Xələclər İranın Mərkəzi ve Qum ostanlarında məskunlaşmışdır. Xələclərin sayı 2010-cu ildəki hesablamalara görə 48,000 nəfərdir. Dili Türk dili, dini isə İslam dinidir. Xələclərin adı böyük türk alimi Mahmud Kaşğarlının Divani Lüğəti Türk əsərində boy adı bele verilir:
İyirmi ikilər onları türkcə kal aç adlandırıb, yəni ac qal deməkdir. Sonralar bu ifadeye Xalaç deyilmişdir, əsilləri budur.
Oğuz dastanında Xələc sözünün bir Türk boyunun adı olaraq görürlər və ac qalmaq sözlərindən törətdiyi bildirilir.
Dəstcərd İranın Qum ostanında yerləşən Qum şəhərinin Xələcistan bölümümdə şəhərdir və bu bölümün mərkəzidir. Əhalisinin sayı 1,121 nəfər, 351 ailədən ibarətdir. Xələclər bundan başqa Dəstcərd qəsəbəsində yerləşən Mocan kəndində, İranın Mərkəzi Ostanında Aştiyan şəhərində, Qərəkan qəsəbəsində yerləşən Səqərcuq kəndində, Ərak şəhərinin Zamencan kəndində yerləşmişlər. Xələc şəhəri Qərbi Azərbaycan Ostanının Sayınqala şəhərində Kəşavərz bölümündə kənddir. Xələclər bu ərazilərin əsas əhalisini təşkil edir və Xələc dilinde danışırlar. Quzey Azərbaycanda Şərur rayonunda Xələc abidəsi yerləşir.Quzey Azərbaycanın Qubadlı, Salyan, Ucar, Şərur rayonlarında Xələclər adlı kəndlər vardır. Parça Xələclər Salyanda yerləşən kənddir. Zəngəzur mahalının Qafan rayonunda Xələc kəndi yerləşməkdədir. Xələc sülaləsi 1290-1320 – ci illərdə Dehlidə hökmranlıq etmiş türk xanəndanlığıdır.

Müəllif : Nicat Kamaloğlu

BIR CAVAB BURAXIN

Rəyinizi daxil edin
Adınızı daxil edin