Türk Xalqları Tarixi- Nehrəm Kəndi

Nehrəm kəndi Azərbaycan Respublikasının Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayon ərazisində Araz çayı sahilində yerləşir. Kənddən Nehrəm və Araz çayları keçir. Kəndin adı ilə bağlı bir sıra mülahizələr var. Bunardan ən dolğunu Nehrəmin Ərəbcə tərcümədə çay arxası anlamını verən formasıdır. Nehrəmdə Ölənşəhr və Bicuvarşəhr adlanan iki xarabalıq aşkar edilmişdir ki, onların tarixi Orta Tunc dönəmindən başlayır. Kəndinin indiki formada əsasını isə Urmu ətrafından köçüb edən gələn köçəri Türk maldar tayfaları qoymuşdur. Nehrəm kəndinə müxtəlif illərdə müxtəlif tayfalar köç ediblər. Bunlar arasında ilk gələnlər  VII yüzildə yaşamış İmam Musa Kazım əleyhissalamın oğlu Seyyid Aqil və onunla gələn ərəblər idi. Səlcuq yürüşləri zamanı bir sıra döyüşkən tayfalar Nehrəmdə yerləşmişlər. Hülakü xanın və Əmir Teymurun yürüşləri zamanı Azərbaycana yenidən qayıdan Sulduz tayfasının bir hissəsi də bu yörələrdə yerləşmişdilər. Canı bəyin Hülakü səltənətinə son qoymasndan sonra öz siyasi çəkisini itirən sulduzlar, tezliklə Əmir Teymurun yürüşü ilə yenidən əsas qüvvələrdən birinə çevrildilər. Səfəvi dövlətində də fəal rol oynayan sulduzlar Məhəmməd şah Xudabəndənin 1582-ci ildə verdiyi şah fərmanı ilə Nehrəmin tiyuldarları olurlar. Əmir Çobanın oğlu Talış ( Keyxan ) xan Sulduzun varisləri Nehrəmə tiyuldar kimi köçürlər. II Dünya Müharibəsinə qədər kənddə qaralar kimi tanınan sulduzlar ( çobanilər ) halhazırda kəndinin 70- 75%-ni təşkil edir. 1918-ci il 21 mart urmu soyqırımından sonra Urmudan, Xoydan bir çox soydaşımız da Nehrəmə köç etmişdir. Onlar kənddə Xoylu adı ilə tanınırlar. Kənddə Qacar türklərinin də nümayəndələri yaşayır. Kənd öz abidələri ilə də seçilir. XVII- XVIII yüzilə aid məscidlər və kəndə hər yerdən ziyarətçinin axışdığı İmamzadə türbəsi var. İmamzadə Türbəsində Seyid Aqil Əleyhissalamın qutsal məzarı yerləşir. XV yüzil Əfqan xəritəşünası Məhəmməd Rza Şaeri tərəfindən tərtib edilmiş xəritənin Məşhəd- Xorasan nəşrində qeyd edir ki: Nehrəm yaşayış məntəqəsi Naxçıvanın anasıdır və Naxçıvan ərazisi oradan başlanır. Müəllifin 1985-ci ildə Londonda təkrar nəşr olunmuş ” İmamın nitqi ” kitabında Kərbəla müsibəti  zamanı islami əqidələri uğrunda şəhid edilmiş 72 qəhrəmanın cərgəsində əslən Nehrəmdən olan iki nəfərin- Məhəmməd və Çeşməbazarlı Əli Rza haqqında bilgi verir. 1937-ci il repressiyası kənddən də yan keçməmişdir. Kəndin adlı- sanlı adamları özəlliklə Qanbay və Heydər Vəzirovlar güllələnmişlər. Kənddə 1941-1945-ci il və Azərbaycan Ermənistan müharibəsi zamanı şəhid düşən kənd sakinlərinin əziz xatirələrinin əbədiləşdirilməsi üçün abidə ucaldırılmışdır. Kəndlə bağlı növbəti yazılarımız da olacaq.

BIR CAVAB BURAXIN

Rəyinizi daxil edin
Adınızı daxil edin