Say sistmeləri (dərs 17)

Mövzu: Say sistemləri; Çincə-Koreyaca və yerli koreyaca saylar.

Bu dərsimizdə saylar haqqında danışacayıq. Koreya dilində iki say sistemindən istifadə edildiyini vurğulamaq lazmdır. Çincə-Koreyaca saylar və Koreyaca saylar deyə iki fərqli say sistemi vardır. Və sayları yalnız daha çox istifadə ilə yanaşı davamlı təkrarlarla yadda saxlamaq olar.
Bu dərsimizdə ilk olaraq Çin mənşəlli olan Çincə-Koreyaca deyə adlandırdığımız saylardan bəhs edəcəyik. Və 1000-ə qədər olan sayma qaydasını öyrənəcəyik.

Koreyanın Çinin təsirində qalması səbəbi ilə Koreya dilindəki bir çox kəlimə o cümlədən bu dərsimizdə öyrənəcəyimiz sayların kökü Çin dilindədir. Və zamanla koreyalılar həm bu say sistemini həmdə özlərinə məxsus Koreya dilində olan say sistemini istifadə etməyə başlayıblar. Lakin hər sistemin istifadə edildiyi yerlər fərqlidir. Bunlara diqqət etməliyik.
Çincə-koreyaca say sistemi:

1 일 [il]
2 이 [i]
3 삼 [sam]
4 사 [sa]
5 오 [o]
6 륙 [ryuk] yada 육 [yuk]
7 칠 [çil]
8 팔 [pal]
9 구 [qu]
10 십 [şip]

Əgər Koreya dilində 15 demək istəyirsinizsə, on + beş deyəcəksiniz. Həmçinin də digərləri də bu cür deyilir.
89 demək istədikdə, səkkiz + on + doqquz
57 demək iatədikdə, beş + on + yeddi

100 백 [bek]
1.000 천 [çon]

216 = iki + min + on + altı
ÜÇ + BİN + ON + İKİ
삼 + 백 + 십 + 이
[sam-bek-şip-i]

Bir neçə nümunəyə nəzər salaq:

1.234 = 1.000 (천) + 2 (이) + 100 (백) + 3 (삼) + 10 (십) + 4 (사)
512 = 5 (오) + 100 (백) + 10 (십) + 2 (이)

Qeyd: 1000, 100 ve 10 üçün bir(일) + min(천), 일천 ya da 일백 deməyiniz gərəkli deyil.

Çincə- Koreyaca sayların istifadə edildiyi hallar və Koreyaca sayların istifadə edildiyi yerlər fərqlidir. Lakin bəzi məqamlarda hər iki saysan da istifadə edilə bilər.
1. Zamanı deyilərkən; saatı bildirmək üçün yerli Koreyaca say sistemindən, dəqiqələri bildirmək üçün isə Çincə- Koreyaca say sistemindən istifadə edilir.
2. Günlük sıradan dialoq zamanı (dostlar tanışlar arasında) yaşınızı dediyinizdə yerli Koreyaca say sistemindən istifadə edilir. Lakin rəsmi yerlərdə yaxud rəsmi dialoqlar sırasında yaşınızı spyləmək üşün Çincə-Koreyaca say sistemindən istifadə edilməlidir.
3. İlləri sayarkən Çincə-Koreyaca say sisyemi ilə yanaşı yerli Koreyaca say sistemindən də istifadə edilir. Lakin illəri saymaq üçün istifadə edəcəyimiz sözlər hansı say sistemini isifadə edəcəyimizə bağlı olaraq dəyişir.
Növbəti dərslərimizdə yerli Koreyaca say sistemini də öyrənəcəyik..

BIR CAVAB BURAXIN

Rəyinizi daxil edin
Adınızı daxil edin