Şah İsmayıl və Sultan Səlim – Əbədi dost yoxsa əzəli düşmən?

Əksər tarixçilər, o cümlədən əksər insanlar Şah İsmayıl və Sultan Səlim münasibətlərinin çox pis olduğunu bildirir. Əslində bu yanlış fikirdir. Niyə? Biraz dərindən düşünək. Şah İsmayılın hakimiyyət dönəmi Sultan Səlimin atası Sultan Bəyazidin hakimiyyət dönəmi ilə də üst-üstə düşür. Bu zamanlar Sultan Bəyazid və Şah İsmayıl Xətai arasında münasibətlər çox isti idi. Belə də olmalı idi. İki türk dövləti. Hətta Şah İsmayıl Sultan Bəyazidə “ata”, Sultan Bəyazid də Şah İsmayıla “oğul” deyə müraciət edirdi. Necə oldu ki, Bəyazidin oğlu Sultan Səlim və Şah İsmayıl arasında belə kəskin münasibətlər yarandı? Bunun səbəbi bu yaxınlarda aşkar edildi. Rusiya arxivindən üzə çıxan bir sənəddə Şah İsmayıl və Sultan Səlimin bir-birlərinə məktubları əks olunub. Maraqlısı budur ki, məktubda hər iki tərəf bir-birinə çox hörmətlə yanaşır, iki dövlətin də türk dövləti olmasını və müharibəyə lüzum olmadığını bildirir. Yaxşı. Necə olur ki, münasibətlər belə kəskinləşir? Çünki bu məktubları qarşı tərəfə çatdıran elçilər avropalı idilər. Və hətta bu elçilər bir-birinə düşmən iki Avropa xalqının nümayəndələriydilər. Bu isə o deməkdir ki, məktublar Avropanın leyhinə olaraq elçilər tərəfindən dəyişdirilib. Və beləcə bir ağacın iki budağı arasında düşmənçilik toxumları səpələnib.

Müəllif: Ziya Kazımzadə

BIR CAVAB BURAXIN

Rəyinizi daxil edin
Adınızı daxil edin