Sacilər dövləti (18-ci dərs)

Ərəb əsarətinə qarşı mübarizə dövründə yaranan dövlətlərimizdən biri də Sacilər dövlətidir ki,türkmənşəli Sacilər sülaləsi (tarixi ədəbiyyatda Sacoğulları deyə də xatırlanır) tərəfindən əsası qoyulmuşdur.Maraqlısı odur ki,bu sülalənin nümayəndələri bir qayda olaraq “Afşin“ titulu daşıyırdılar. Bəli,Afşin Heydər ibn Kavus da bu nəsildəndir.

Sülalənin banisi Əbu Sac Divdad Xilafətin məşhur sərkərdələrindən biri olmuşdur.Dövlət qarşısındakı xidmətlərinə görə Xilafətin böyük və ən zəngin vilayətlərindən biri olan Azərbaycan iqta olaraq Sacilərə verilmişdir.Onlar da bunun əvəzində hər il xəzinəyə 120 min dinar bac göndərirdilər.Əbu Sac Divdadın oğlanları Məhəmməd və Yusif də Xilafətin güclü sərkərdələrindən idilər.

Sacoğullarının hakimiyyəti zamanında Azərbaycanın cənubu müstəqil dövlətə çevrildi. Xilafətin tabeliyindən çıxmış Sacilərin öz pulları var idi.XI əsrin axırlarından Əbu Sacın adından pullar kəsilməyə başlandı.

Məhəmmədin ölümündən sonra hakimiyyətə Yusif keçdi ki,onun dövründə də dövlət daha da gücləndi.Güclənmə o həddə çatdı ki,912-ci ildə onlar Xilafət xəzinəsinə bac göndərməyi də dayandırdılar.Yusif həm də erməni və gürcü hakimlərinin qoşunlarını ağır məğlubiyyətə uğratdı.Tiflisi,Kaxeti və indiki Ermənistan ərazisini ələ keçirərək onları tabe etdilər.Sacilər özlərindən daha əvvəl yaranmış Şirvanşahları da özlərindən asılı vəziyyətə saldılar.

Sacilərin ərazisi Zəncandan Dərbəndə qədər bütün Azərbaycan torpaqlarını əhatə edirdi. Şərq sahilləri Xəzərdən başlanır,qərb sərhədi Ani və Dvinədək uzanırdı.Yusif ib Əbu Sac sərhədləri möhkəmlətmək üçün Dərbənd səddini təmir etdirdi.Paytaxt əvvəl Marağa,sonra Ərdəbil idi.

Sacilər dövlətinin yaranması dövlətçilik ənənələrimizin daha da möhkəmlənməsinə,ölkənin iqtisadi və mədəni cəhətdən daha da inkişafına təkan vermişdir.

 

BIR CAVAB BURAXIN

Rəyinizi daxil edin
Adınızı daxil edin