Rus dili (8-ci dərs)

Bu gün əşyanın əlamət və keyfiyyətini bildirən,əsas nitq hissələrindən biri olan sifət ( имя прилагательное – imy`a prilaqatelne) barədə danışacağıq.Rus dilində sifətlər isimlərlə uzlaşır.İsim hansı cinsə mənsubdursa,sifət də həmin cinsdə olur.

красивая девушка (krasivaya d`evuşka) – gözəl qız

чистый воздух (çistı`y vozdux) – təmiz hava

важное слово (vajne slava) – vacib söz

Cəm halda da eynilə bu cürdür. İsim cəmdədirsə,sifət də cəmdədir.

талантливые дети (talantlivı d`eti) – istedadlı uşaqlar

хорошие дома (xaroşie dama) – yaxşı evlər

Rus dilində sifətlər üç yerə – keyfiyyət,nisbi və mənsubiyyət sifətlərinə bölünür.

Keyfiyyət sifətləri(качественные – kaçistıvınnı) bir qayda olaraq müqayisə dərəcəsi bildirir.Məsələn,

Стены белые, а потолки еще белее (steni belıe,a patalki iş`o belee) – divarlar ağdır, tavan isə daha da ağdır.

Nisbi sifətlər( относительные – atnasit`elni) əşyanın hansı materialdan hazırlandığını, həmçinin yeri,zamanı və s.bildirir.

серебряная ложка (sirebry`anaya lojka) – gümüşü qaşıq

письменный стол (pis`minnı stol) – yazı masası

Məcazi mənada işlənərkəi nisbi sifətlər keyfiyyət mənasında ola bilər.Məsələn,

каменные стены(kaminnı st`inı) – daş divarlar (nisbi)

каменные сердца (kaminnıe serdtsa) – daş ürək (keyfiyyət)

Nisbi sifətlər xüsusi ан (ян), -ск, -ов (ев) suffiksləri vasitəsilə əmələ gəlir: кожаный, (kojinnı) – dəri,  городской,(qaradskoy) – şəhər, сосновый (sasnovıy) – şam ağacı və s.

Sifətlərin üçüncü növü mənsubiyyət sifətləridir (притяжательные – pritijat`elnı).

Bu sifətlər əşyanın hər hansı bir canlı varlığa mənsubiyyətini bildirir və чей? чья? чьё? чьи? suallarına cavab verir. Mənsubiyyət sifətləri iki qrupa ayrılır:
1) -ий, -ья, -ье, -ьи sonluqları ilə düzələnlər: заячий хвост(zayaçı xvost – dovşan quyruğu); заячья лапа(zayaçya lapa - dovşan pəncəsi); заячье ухо(zayaçe uxa – dovşan qulağı); заячьи следы(zayaç`i slidı – dovşan izləri).
2) -ов, -ев və ин suffiksləri ilə əmələ gələnlər:  отцов дом(attsov dom – ata evi); Андреев велосипед(Andreev velasiped – Andreyin velosipedi); Поладин карандаш(Palad`in karandaş – Poladın karandaşı); мамин платок(mamin platok – ananın yaylığı).

 

 

 

BIR CAVAB BURAXIN

Rəyinizi daxil edin
Adınızı daxil edin