Rus dili (39-cu dərs)

Sayların isimlərlə əlaqəsi ilə bağlı dərsimizin ilk hissəsini ötən dərsimizdə öyrəndik.Bu dəfə isə dərsimizin ikinci hissəsinə keçirik..

Toplu saylar (собирательные числительные) buйlardır: двое, трое, четверо, пятеро, шестеро, семеро, восьмеро, девятеро, десятеро. Toplu saylar birgəlik, topluluq bildirir və əsasən danışıq nitqində, özü də bir qayda olaraq kişi cinsli isimlərlə işlənir. Məsələn: четверо учеников; но четыре дочери (четверо дочери demək düzgün deyil). Bu sayların hal şəkilçiləri sifətlərin cəmdə qəbul etdikləri hal şəkilçiləri ilə eynidir; смеро мужчин (и. п.); семерых мужчин (р. п.); семерым мужчинам (д. п.) və s

Kəsr saylar (дробные числительные) müəyyən ölçü vahidinin və ya ümumi miqdarın hissəsidir. Məsələn: одна вторая пути və s. Adlıq halından savayı qalan hallarda kəsr sayların və müvafiq olaraq isimlərin hal şəkilçiləri dəyişir, трёх пятых (р. п.); трем пятым (д. и.); тремя пятыми (т. п.) və s.
Sıra sayları (порядковые числительные) miqdar saylarından əmələ gəlir və sifətlər kimi isimlərlə uzlaşır, hallanır (пятый—пятого ученика; пятому ученику və s).

Nə üçün belə deyilir?
qədimdə yeddi (семь) rəqəminə sehirli, ovsunlu rəqəm kimi baxırlarmış. Bu onunla izah edilirdi ki, insan ətraf aləmin hadisələrini, yəni, işığı, iyi, dadı başındakı yeddi «çıxışla», «gözlə» qavrayırdı: iki köz, iki qulaq, iki burun deşiyi və ağız. «Yeddi» rəqəmi bir çox rus atalar sözlərində təkrar olunur. Öz qərarını tez-tez dəyişən, gün-də bir avaz oxuyan, gündə bir fikrə düşən adama семь пятниц на неделе deyirlər. «Yeddi» sözü ilə daha bir neçə ifadəyə nəzər salaq.

Семь пядей во лбу—ağıl dəryası;
семь верст до небес—atıb-tutma;
семь потов сошло-с кого?—yeddi qat dəridən çıxıb; qan-tər hesabına; alın təri ilə.

 

Yeni sözlər :

лучше  –  daha yaxşı

лыжи  –  xizək

любимый  –  sevimli

люди  –  insanlar

маленький  –  balaca

мало  –  az

масло  –  yağ

математик  –  riyaziyyatçı

математика  –  riyaziyyat

BIR CAVAB BURAXIN

Rəyinizi daxil edin
Adınızı daxil edin