Qadının sosial statusu.

Get more stuff like this

Subscribe to our mailing list and get interesting stuff and updates to your email inbox.

Thank you for subscribing.

Something went wrong.

Bu məqalədə cəmiyyətdə qadının sosial statusunun nədən ibarət olduğunu- əhatə olunduğu mühitdə ona necə dəyər verildiyini ümumi olaraq tarixi , psixoloji yöndən izah etməyə çalışacam .İlk olaraq bu mövzuya tarixi aspektdən yanaşaq .

Bilirik ki , insanlar bioloji baxımdan kişilər , qadınlara ayrılır və XY xromosomuna aid olan kişi , iki X xromosomuna aid olan isə qadındır . Bu bioloji cəhətdən izah idi . Amma kişi və qadını bioloji varlıq kimi deyil , sosial varlıq kimi qəbul etmək daha düzgün olardı .

Bəşəriyyətin tarixinə qısaca qadın və kişi münasibətləri ilə əlaqəli olaraq nəzər yetirdikdə ( mifoloji baxış da deyə bilərik ) görmək mümkündür ki , sosial statusu təyin etmədə kişilərin qadınlardan daha güclü olması nəzəriyyəsi böyük rol oynamışdır və bu nəzəriyyə ilə kişilərin qadınları itaət altına ala bilməsi mümkün olmuşdur .

Əslində qadınlar kişilərə nisbətən aclığa , xəstəliyə , yorğunluğa daha dözümlülük göstərə bilirlər . Bununla belə kişilərdən daha cox ağırlıq götürən və daha ağır işlərdə çalışa bilən qadınlar da çox olmuşdur . İndiki dövrdə qadınlara çiçəklər bəxş edən və onları zərif varlıq adlandıran gün – 8 Mart bayramı məhz qadınların ağır işlərdə işləmələri və qarşılığında az əmək haqqı almaları ilə əlaqədar ” gül və çörək ” şüarları ilə tətil etmələri də yuxarıda qeyd edilən məqama tarixi bir sübut kimi göstərilə bilər .

Kişilərin qadınlara nisbətən daha çox təcavüzkarlığa , zorakılığa meyilli olması məlumdur . Məhz bununla əlaqədar olaraq kişilərin hərbi xidmətə yararlı olduqları fikirləri irəli sürülmüşdür .
Bəs hərbi idarə etmədə necə ? . Bu zaman yalnız zorakılıq , təcavüzkarlıq hissi lazım olacaq ?. Bəs əsl idarəedici necə olmalıdır ? .

Məncə liderlikdə cinsiyyət fərqi önəmli deyil .

Lider olmaq üçün bu keyfiyyətləri önəmli hesab etmək olar : Əməkdaşlıq qurmaq, manipulyasiya ( qarşı tərəfi təsir altına sala bilmək ) edə bilmək bacarığı , baş verən hadisələrə fərqli baxış aspektindən yanaşa bilmək və s.

Baxmayaraq ki , sadalanan cəhətlər qadınlarda əslinə qalsa daha çox inkişaf etmişdir , amma əhatə olunduqları sosial çevrə onlara özlərini sübut etməyə şərait yaratmamışdır .

Bu hissəyə kimi bəhs edilən məqamları bu mövzuya daha çox tarixi yöndən baxış kimi qiymətləndirmək olar .

Qadının yaşadığı cəmiyyətdə sosial statusunu , yetişkin qadına onu əhatə edən mühitin necə münasibət bəslədiyini az da olsa bəzi mənbələrdən yararlanaraq psixoloji aspektdən izah etmək istəyirəm .

Əsasən Avropa və digər dünya ölkələrində başlanan qadın azadlığı hərəkatı 1970 -ci illərdə daha da aktiv hal almağa başlamışdır . Bu hadisələrdən təsirlənən psixologiya üzrə araşdırmaçı Janet Taylor Spense ” yetkin qadınları kim sevər ? ” adlı sorğu anketi hazırlayır və bu sorğuya verilən cavablar onu təəccübləndirir . Çünki psixoloq yetkin qadınları yalnız qadın , kişi bərabərliyini qəbul edənlərin seçəcəyinə inanar . Sorğunun nəticəsi isə belə olur : Sorğuda iştirak edənlər çoxluq etibarı ilə yetkin qadınları seçməklə kifayət etməzlər , hətta kişilərə aid olan yerlərin yetkin qadınlara layiq olduğunu bildirərlər . Təəccübedici məqamlardan biri də o olub ki , yetkin qadınlara üstünlük verənlər arasında mühafizəkarlar da olmuşdur . Psixologiyada bir dönüş nöqtəsinə çevrilən bu araşdırmanı indi yaşadığımız mühitlə əlaqələndirə bilərikmi ? .Əlbəttə , əlaqələndirə bilərik , hətta qızların tez nikaha təhrik edilməsi səbəbi ilə də əlaqələndirə bilərik .

Necə mi ? .

Gəlin bir az düşünək .

Niyə bəzi valideynlər qız övladlarını gələcəyin təhsilli , özünü idarə edə bilən – müstəqil düşünmə bacarığı olan , yaşadığı cəmiyyətə fayda verən , ən əsası kimsəyə ehtiyac duymadan maddi , sosial cəhətdən özünu təmin edə bilən və s . bu kimi müsbət keyfiyyətlərə malik bir fərd kimi görmək istəmir , əksinə müti , susmağı bacaran , təhqirə dözə bilən , nəsilartırma vasitəsi , potensial olaraq 21 -ci əsrin köləsi kimi görmək istəyir .(?)

Yox … yox … Bu mümkün deyil ! .Əgər bu belədirsə onlar valideyn deyil , bioloji məxluqatlardırlar …

Bu kimi hadisələrin səbəbi ümidsizlikdir – yetkin qadının gələcəyinə olan ümidsizlik . Qız uşaqlarının erkən evliliyə təhrik edilməsinin də səbəbini bununla izah edirəm . O qızların ata , anaları olan valideynlər onların gələcəkdə sosial statusunu təyin edə biləcək ( müstəqil düşüncəli , maddi və mənəvi olaraq kimsədən aslı olmayan və s. ) cəmiyyətin özəyini təşkil etməyə qadir bir fərd olacağına inanmadılar və əksəriyyət etibarı ilə də ( əsasən ucqar rayon yerlərində ) hələ inamsızdırlar .

Bu fikirləri bildirməkdə məqsədim əsla kişi və qadın ayrımcılığı etmək deyil , əksinə valideynlərin , ümumi olaraq isə cəmiyyətin ” GƏLƏCƏYƏ ” cins fərq qoymadan yanşması və onların sağlam düşüncəli , yüksək xarakterli , rəqabət üçün deyil , əsl elm üçün oxuyan nəsil yetişdirmələrində bərabər iştirak etmələrinin mühüm bir vəzifə olduğunu bildirmək üçün kiçik bir ” çağırışdır “.

Müəllif : Şəhla Nəsibova

How useful was this post?

Click on a star to rate it!

Average rating / 5. Vote count:

As you found this post useful...

Follow us on social media!

We are sorry that this post was not useful for you!

Let us improve this post!

Share

BIR CAVAB BURAXIN

Rəyinizi daxil edin
Adınızı daxil edin