Nuru Paşa və ordusu köməyə gəlir.

1918-ci ildə Zaqafqaziya höküməti yarananda Şuşa onu tanımamışdı, hətta Zaqafqaz bonları (pul vahidi) Şuşada işləmirdi. Bu zaman artan anarxiya, qarət və ixtişaşlar şəraitində Qarabağın türk əhalisi yalnız bir şeyi – Osmanlı türklərinin gəlişini arzulayırdı, möhkəm dövlət hakimiyyətini arzulayırdı”.
Əli Yusifzadə 5 sentyabr 1926-cı ildə keçirilən istintaqda Şuşada baş vermiş hadisələrə yenidən qayıtmış və demişdi:
“1917-ci il Milli komitənin yaranması dövründə mən Şuşadaydım. Realnı məktəbi təzəcə bitirmişdim və ayrı-ayrı şəxslərə dərs verirdim. Komitənin yaranması təşəbbüsü Şuşadan deyil, Bakıdan daha doğrusu Zaqafqaziya Milli Qurultayından gəlmişdi. Şuşa Milli Komitəsinə ümümxalq seçkisi yolu ilə 40-50 adam daxil olmuşdu. Öz aralarından isə Komitə üzvləri 4 nəfərlik Rəyasət heyəti seçmiş, burada doktor Tağı Kərimov, Səlim Beybutov, Xosrov Xalatov, mən, həmçinin doktor Mehmandarov daxil olmuşduq. Bunlardan başqa Rəyasət heyətinin Mirzə Cəlal, Məmməd Həsən və Hüseyn kimi daimi müşavirləri vardı.
Milli Komitə türklərlə əlaqə saxlayırdı. Əlaqəyə Komitənin rəyasət heyəti məsul idi. Nuru Paşa ilə əlaqə yaranmışdı. Lakin türklər gələnədək və türklər tərəfindən şəhər komendantı təyin olunadək onlarla müntəzəm rabitə yaradılmışdı.
Anarxiyanın gücləndiyi, qəzaların və şosse yolunun quldurlarla qaynaşdığı bir dövrdə vəziyyətdən çıxış yolu türklərin gəlişində idi, bunu bütün əhali çox istəyirdi. O vaxt mən Milli Komitə tərəfindən türklərin yanına nümayəndə olaraq göndərilmişdim; bu ona görə idi ki, türklər Zaqafqaziya hökümətinə qulaq asmasınlar, anarxiyaya son qoymaq üçün bütün Zaqafqaziyanı işğal etsinlər. Bu, 1918-ci ilin əvvəlində olmuşdur. Mən Batuma getdim və oradan davam etdirə bilmədim və orada qaldım. Lakin qayıtmağı da ağlıma gətirmədim; belə ki, cəbhə xətti o vaxt Batumdan keçirdi. Mən öz mandatımı göstərdim, baş komandan Ənvər paşanın qəbuluna buraxıldım və Milli Komitənin yazılı müraciətini ona təqdim etdim. O mənə xəbər verdi ki, onun qardaşı (yəni Nuru Paşa) İrandan keçməklə bizim ölkəmizə doğru irəliləyir və Milli Komitəyə məsləhət gördü ki, Nuru Paşa komandanlığı ilə türk qoşunları gələnədək nizam-intizama əməl etsinlər. Türklərin ilk hissələri artıq Ağdam və Gəncəni keçmiş, Şuşada qayda yaratmaq üçün Həsən Bəsri Şuşanın komendantı təyin olunmuşdu. Hələ mənim gəlişimədək Milli Komitə bütün ixtiyaratı ona təhvil vermişdi”

N.Qəhrəmanlı “Vətən və İstiqlal aşiqi Əli Yusif” Bakı.2010

BIR CAVAB BURAXIN

Rəyinizi daxil edin
Adınızı daxil edin