Özünüz qərar verin Mars ikinci dünya ola bilərmi?

Radiusu yerinkindən iki dəfə , kütləsi 9 dəfə kiçikdir. Günəş ətrafında fırlanma müddəti 686,98 Yer sutkasına bərabərdir yəni Mars ili iki yer ilinə bərabərdir. Öz oxu ətrafında fırlanma müddəti 24 saat 37 dəqiqə 22,6” dir.Orbit müstəvisinə meyilliliyi 24 dərəcə 56” dir. Yerinkindən az fərqlənir ona görədə fəsillər müşahidə edilir.Lakin günəş ətrafında fırlanma müddəti iki Yer ilinə bərabər olduğundan  fəsillər Yerdəkindən fərqli olaraq 3 ay yox 6 ay davam edir.Marsın iki qütbündə ağ ləkələr görünür. Bunlar qütb papaqları adlanır.Bundan əlavə ağ ləkələr payızda görünməyə başlayır qışda böyüyür və yayda qütb papaqları istisna olmaqla yox olur. Qütb papağının az miqdarında H2O qarışığı olan karbon qazının CO2 kondensatı olması güman edilir.Mars yerlə müqayisədə Günəşdən 1.52 dəfə uzaqdır. Uzaq olmasına görə də Yerə nisbətən Günəşdən 2.3 dəfə az enerji qebul edir. Marsın iki peyki var: Fobos və Deymos dur.

Planetin orta temperaturu 73 dərəcə C-dir.Atmosferi seyrək olduğundan meteorid yağması  baş verir.Fəaliyyətdə olan vulkan və zəlzələlərdə müşahidə edilir.Marsda baş verən tufanlar Şamaxı Astrofizika rəsədxanasında da müşahidə edilib.Kraterlərdən biri Nadir İbrahimovun adına adlandırılmışdır.

Marsda  indiyə qədər kəşf olunmuş ən böyük dağ Olimpusdur. Bu dağ Everestden (8848m) 3 dəfə daha hündürdür. Beləki dağın hündürlüyü bəzi mənbələrdə 21 bəzilərində 27 km olduğu qeyd edilir.

Planetlərin hal-hazırki yaşayış üçün yararlılığı – Planetdə həyatın inkişaf etməsi və planetin həyatın davamlılığını təmin etməsi onların səthində maye suyun olması ilə əlaqələndirilir. Bu da çox vaxt tələb edir ki, planetin orbiti məskunlaşma zonası hüdudunda olsun. Günəş üçün məskunlaşma zonası Veneranın o tayından təqribən Marsın böyük yarımoxuna qədər uzanır. Perigelis ərzində Mars bu regiona meyl edir, ancaq planetin aşağı təzyiqli atmosferi maye suyun uzun dövrlər üçün böyük regionlarda mövcud olmasının qarşısını alır. Keçmişdə maye suyun axını planetin həyat üçün potensialını göstərir. Bəzi son araşdırmalar təklif edir ki, Mars səthindəki su davamlı terrestrial həyatı təmin etmək üçün həddindən artıq duzlu və asidikdir. Sübutlar göstərir ki planetdə bir vaxt həyat mövcud olub, ancaq burada hansı orqanizmlərin yaşaması sirr olaraq qalır. 70-ci illərin ortalarının Viking stansiyaları endikləri yerlərdə Mars torpağındakı mikroorqanizmləri müəyyən etmək üçün təcrübələr həyata keçiriblər və təcrübələrin müsbət nəticələri var. Müsbət nəticələrə suya və həyat üçün önəmli maddələrə görə karbon qazının müvəqqəti olaraq artması daxildir. Bu həyat işarəsi daha sonra alimlərin müzakirəsinə səbəb oldu və bu davam edən debata çevrildi. NASA alimi Qilbert Levin müdafiə etdi ki, Viking həyat tapmış ola bilər. Həyatın ekstremofil formaları haqqında müasir məlumatların işığında Viking məlumatının yenidən analiz edilməsi göstərdi ki, Viking testləri həyatın bu formalarını müəyyən etmək üçün mürəkkəb deyil.

Conson Kosmik Mərkəz Laboratoriyasında meteorit ALH 84001-də Marsda əmələ gəldiyi fikirləşilən bəzi valehedici formalar tapılıb. Bəzi alimlər təklif edir ki, bu həndəsi formalar meteoritin zərbə ilə kosmosa dağılmasından və 15 milyon illik səyahətlə Yerə göndərilməsindən əvvəl Marsda mövcud olmuş daşlaşmış mikroblardır. Formalar üçün qeyri-üzvi mənşə də təklif edilib.

Alman Aviasiya Mərkəzi kəşf edib ki, Yer şibyələri süni Mars şəraitində yaşaya bilir. Bu fakt Tilman Spohna görə Marsda həyatın varlığını mümkün edir.Simulyasiya Mars stansiyalarından əldə edilən temperatur, atmosfer təzyiqi, minerallar və işıq haqqında məlumata əsaslanır.REMS adlandırılan cihaz Marsın ümumi dövranı, mikroölçülü hava sistemləri, lokal hidrolojik dövran, ultrabənövşəyi radiasiyanın dağıdıcı potensialı və torpaq-atmosfer qarşılıqlı əlaqəsinə əsaslanan yeraltı həyat şəraiti haqqında yeni məlumatlar vermək üçün tərtib edilib.

Sonda youtubeda Barış Özcanın “ kim ulan bu Elon Musk” videosunu izləməyi tövsiyyə edirəm.

2 ŞƏRH

    • Aleykum salam.Mənim fikrimcə marsda həyat axtarmaqdansa yer kürəsini qorusaq , heç yeni dünya axtarmağa ehtiyac qalmaz .Məncə marsda həyat mənasızdı.Çünki marsda burdakı kimi şərait heçvaxt qurula bilməyəcək.

BIR CAVAB BURAXIN

Rəyinizi daxil edin
Adınızı daxil edin