Latın dili (50-ci dərs)

İsimlərin V növ hallanması.. V növ hallanmaya sonu “es” şəkilçisilə bitən qadın cinsli isimlər aid edilir. Yiyəlik halında bu isimlər “ei” şəkilçisi qəbul edir.V növ hallanmaya aid olan isimlərdən yalnız ikisi (res,dies) həm tək,həm də cəmdə hallanır.

Digər isimlər əsas etibarilə mücərrəd anlayışa malik olduqlarından yalnız tək halda hallanır. Yadda saxlamaq lazımdır ki,IV və V növ hallanmalar qeyri-məhsuldar hallanmalardır,yəno burada isimlərin sayı azdır.

İndi isə V növ hallanmanın hal şəkilçilərini tanıyaq:

Təkdə:          Cəmdə:

es                 es

ei                  erum

ei                  ebus

em                es

e                   ebus

 

Res,ei,f

Təkdə:           Cəmdə:

res                 res

rei                  rerum

rei                  rebus

rem                res

re                   rebus

Dies,ei,m

Təkdə:            Cəmdə:

dies                 dies

diei                  dierum

diei                  diebus

diem                 dies

die                    diebus

V növ hallanmaya aid olan isimlərdən “dies,ei,m – gün” kişi cinsində işlənir.Bu isim qadın cinsində də ola bilər,bu zaman o “müddət” kimi tərcümə olunur.”Meredis,ei,m – günorta” sözü də kişi cinsində işlənir və hər iki halda hallanır. (Bu söz “dies” sözündən düzəldiyinə görə sayılmır). Bundan başqa V növ hallanmaya aid olan “res” sözü sifətlərlə birlikdə 5 ifadə təşkil edir. Bu ifadələrdə isimlə sifət bir məna bildirir Bunlar aşağıdakılardır:

Res publica  –  respublika

Res novae  –  dövlət çevrilişi

Res gestae  –  qəhrəmanlıq

Res secundae  –  xoşbəxtlik

Res adversae  –  bədbəxtlik

 

Latın dilində ifadələr:

Probatum est  –  Bəyənilir,bəyənilib

Pro et contra  –  Lehinə və əleyhinə (səsvermə)

Pro facto  –  Fakt olaraq

Pro forma  –  Gözən pərdə asmaq üçün

Pro hac vise  –  Bu hal üçün

Pro re nata  –  Ortaya çıxan şəraitlə müvafiq olaraq

Pro se  –  Şəxsən

Pro socio  –  Kiminsə adından

Pro tanto  –  Müvafiq olaraq

Pro tempore  –  Vaxtında,zamanında

Pro tempore  –  Müvəqqəti olaraq

Pro tribunali  –  Məhkəmə iclasında

 

 

BIR CAVAB BURAXIN

Rəyinizi daxil edin
Adınızı daxil edin