Latın dili (43-cü dərs)

Bu gün sifətlərin hallanmasından bəhs edəcəyik.Adından da məlumdur ki,bu sifətlər III növ hallanmaya aid olan isimlər kimi hallanır.Lakin,bəzi isimlərdə olan müstəsna hallar sifətlərin hamısına şamil edilir.Belə ki,kiçi və qadın cinsli sifətlərin hamısında “abl.s” halında “e—i” ilə, “gen.pl” halında isə “um—ium” ilə əvəz olunur.Orta cinsli sifətlərdə isə müstəsna hallar daha çoxdur.Burada “abl.s” halında “e—i” ilə, “nom.pl” halında “a—ia” ilə “gen.pl” halında isə “um—ium” ilə əvəz olunur.Bunu aşağıdakı misallardan aydın görmək olar:

Kişi cinsində (m)

celer

celer               celeres

celeris             celerium

celeri               celeribus

celerem           celeres

celeri               celeribus

Qadın cinsində (f)

celeris

celeris               celeres

celeris               celerium

celeri                 celeribus

celerem              celeres

celeri                  celeribus

Orta cinsdə (n)

celere

celere                 celeria

celeris                 celerium

celeri                   celeribus

celere                  celeria

celeri                   celeribus

Yadda saxlamaq lazımdır ki,lüğətdə bu sifətlərin yalnız kişi cinsinin forması verilir,yanında isə qadın və orta cinsin şəkilçiləri göstərilir.Məsələn: saluber, bris,bre – səfalı,sağlam; similis,e- oxşar,uyğun; facilis,e – asan və s.

 

İndi isə növbə hər zamankı kimi ifadələrindir:

Obiter dictum  –  Hakimin qeyri-rəsmi rəyi

Obligatio civilis  –  Hüquqi sanksiya ilə təmin olunan öhdəlik

Obligatio ex contractu  –  Müqavilə üzrə öhdəlik

Obligatio ex delicto (ex maleficio)  –  Qanun pozmaqla öhdəlik götürmə

Obligatio est iuris vinculum  –  Öhdəlik götürmək hüququn ayrı-ayrı normalarına əməl etmək deməkdir

Obreptio  –  Aldatma yolu ilə əşyanın üzrəində sahiblik etmək

Obrogare  –  Əvvəlki qanuna zidd olan qanun qəbul etmək

Occasio facit furem  –  Oğru üçün əlverişli şərait yaratmaq

Officium humanitatis  –  Bəşəriyyət qarşısında olan borcumuz

Omnis actio est loquela  –  Hər cür iddia şikayətə bərabərdir

Omne initium difficile  –  Adətən başlanğıc çətin olur

Onus probandi  –  Sübutun ağırlığı

BIR CAVAB BURAXIN

Rəyinizi daxil edin
Adınızı daxil edin