Latın dili (18-ci dərs)

İsmin II növ hallanması bu günki dərsimizin ilk hissəsini təşkil edəcək..II növ hallanmaya sonu “us“,“er“ şəkilçiləri ilə bitən kişi cinsli və “um“ şəkilçisilə bitən orta cinsli isimlər aid edilir.Bütün bu isimlər yiyəlik halda “i“ şəkilçisini qəbul edir.II növ hallanmanın hal şəkilçilərini təqdim edirik :

S (tək)                Pl (cəm)

nom.         us,er,um            i, a

gen.           i                       orum

dat.            o                      is

acc.            um                   os, a

abl.             o                      is

voc.             e                      –

 

Kişi və orta cinsli isimlər eyni qaydaya əsasən hallanır.Amma, orta cinsli isimlər (cəm halda) adlıq və təsirlik hallarının cəmində kişi cinsli isimlərdən fərqli olaraq “a“şəkilçisini qəbul edirlər.Bundan əlavə,“us“ şəkilçisilə bitən isimlər “vocativus“halında xüsusi formaya malikdir.Qalan bütün isimlər isə “vocativus“halında həmişə adlıq halının forma-sını təkrar edirlər.Məsələn:

S (tək)         Pl (cəm)                       S (tək)           Pl (cəm)

amicus, i, m                                      bellum, i, n

nom.         amicus         amici                             bellum            bella

gen.          amici            amicorum                      belli                bellorum

dat.           amico           amicis                           bello               bellis

acc.           amicum         amicos                         bellum             bella

abl.            amico            amicis                          bello               bellis

voc.            amice            –                                  –

 

Yeni ifadələr:

Caveat emptor   –   Qoy alıcı ehtiyatlı olsun,alınan əşya alıcının riski hesabınadır.

Caveat venditor   –   Satıcı məsuliyyət daşıyır.Qoy satıcı ehtiyatlı olsun,o öz riski hesabına hərəkət edir.

Cedo maiori   –   Özümdən böyüyə itaət edirəm,müəyyən məsələnin həllində özümdən böyüyə görə geri çəkilirəm.

Cessio bonorum   –   Şəxsi əmlakın etibar edilmiş (vəkalət edilmiş) şəxsə verilməsi.

Ceteris paribus   –   Bərabər şərtlərlə.

Circulus in demonstrando   –   İlkin vəziyyətə qayıtma.

Civiliter modo   –   Mədəni şəkildə, sivil qaydada.

Civiliter mortuus   –   Mülki hüquq normalarından məhrum edilmiş.

Clausula rebus sic standibus   –   Vəziyyətin,şəraitin dəyişdirilməməsi barədə qoyulmuş şərt (əgər müqavilənin bağlandığı şərait dəyişməyibsə müqavilə qüvvədə qalır).

Classicus testis   –   İnam qazanmış etibarlı adam.

Codicilius   –   Vəsiyyətnaməyə əlavə edilən digər sənəd və ya fakt.

Cognovit actionem   –   İddianın tanınması,qəbul edilməsi.

Cogito ergo sum   –   Düşünürəmsə deməli varam (Dekart).

Cogitationis poenam nemo patitur   –   Öz fikrinə görə məsuliyyət daşımır, heç kəs öz fikrinə görə cəzaya məhkum olunmamalıdır.

Cognatio spiritualis   –   Mənəvi qohumluq,dini yaxınlıq,mənəvi oxşarlıq.

Computus   –   Hesabat vermək barədə məhkəmənin hökmü.

Commercia belli   –   Döyüşən tərəflər arasında bağlanmış müqavilələr.

Comitas gentium   –   Beynəlxalq nəzakət qaydaları.

Communis opinio doctorum   –   Alimlərin ümumi rəyi.

Compos mentis   –   Sağlam düşüncədə.

 

BIR CAVAB BURAXIN

Rəyinizi daxil edin
Adınızı daxil edin