Adlıq halın müəyyənlik şəkilçiləri və mübtəda şəkilçiləri (Dərs 8)

Mövzu:Adlıq halın müəyyənlik şəkilçiləri və mübtəda şəkilçiləri.

Müəllif:Ayşən Hacıyeva

Adlıq halın müəyyənlik şəkilçiləri şəxs əvəzliyini dəqiqləşdirmək və adlıq halı bildirmək üçün istifadə edilir.

은 [ın] – sonu samitlə bitən sözlərin sonuna;

는 [nın] – sonu saitlə bitən sözlərin sonuna əlavə edilir.

Məs:

가방 [qa-bang] – çanta

가방 + 은 = 가방은 [qa-bang-ın]

나 [na] – mən

나 + 는 = 나는 [na-nın]

Cümlədə bu şəkilçilərlə göstərilən adlıq hal adətən (hər zaman deyil) cümlənin mübtədası iıə eyni olur.

Məs:

저 [co] – mən

저는 [co-nın] – mən/ məncə/ mənə gəlincə (mövzunu “mən” ə yönəldir vurğulayır)

저는 학생입니다. [co-nın hak-seng-ham-ni-da]

Mən şagirdəm.

Burada cümlənin adlıq halı olan 저 – mən sözü həmdə cümlənin mübtədasıdır.

Bir digər nümunəyə nəzər salaq:

내일은 저는 일해요. [ne-il-ın co-nın il-hae-yo]

Sabah i işləyirəm.

Buradakı 내일( sabah) sözü 은 şəkiçisi ilə işlənərək adlıq hal olsa belə, cümlənin mübtədası deyil. 일하다 (işləmək) felini icra edən “sabah” deyil, “mən”dir.

Mübtəda şəkilçiləri.

이 [i] – sonu samitlə bitən sözlərin sonuna;

가 [qa] – sonu saitlə bitən sözlərin sonuna əlavə edilir.

Adlıq hal şəkilçiləri mövzunun nə olduğunu izah edərkən, mübtəda şəkilçiləri cümlədəki mübtədanın nə olduğunu göstərir.

Bundan başqa,

Adlıq hal şəkilçiləri 으 və 는 “digər şeylərin əksinə” “bir şeyə görə” kimi fərqliliklər yarada bilir cümlədə.

Mübtəda şəkilçiləri 이 və 가 “(nəyinsə) xaricində heç biri” kimi fərqlər yarada bilir. Ayrıca qarışıq cümlələrdə mübtəda şəkilçiləri çox vurğu istifadə etmədən işlədilir.

Misallara baxaq:

이거 [i-qo] = bu

책 [çeq] = kitab

이에요  [i-e-yo] = olmaq, dır/dir

이거 kəlməsinə 은/는 şəkilçisini artıraraq adlıq hala sala bilərik. Sonu saitlə bitdiyinə görə isə 는 artırılır.

이거는 젝이에요. = Bu kitabdır.

이거는 아이스크림이에요. [ i-qo-nın a-i-sı-kı-rim-i-e-yo] = Bu dondurmadır.

이거는 물이에요. [i-qo-nın mul-i-e-yo] = Bu sudur.

이거는 오렌지주스예요. [i-qo-nın o-ren-ci-cu-sı-ye-yo] = Bu meyvə şirəsidir.

이거는 뭐예요? [i-qo-nın mo-ye-yo] = Bu nədir?

Bu cümlələrə diqqət edərsək, 은 / 는 şəkilçilərinin cümlədə mövzunu vurğulayan bir rolu  olduğundan , cümlənin fərqli yerlərində istifadə edərək vurğu yarada bilərik.

Məs:

  1. 오늘 날씨 좋네요. [o-nıl nal-şi çohn-ne-yo] – bu gün hava gözəldir.
  2. 오늘은 날씨 좋네요. [o-nıl-ın nal-şi çohn-ne-yo] – (bu gün ən hər şey gözəl (yaxşı) olmasa belə) hava gözəldir.

Növbəti dərslərimizdə isə, daha geniş öyrənəcəyik bu mövzuları.

2 ŞƏRH

BIR CAVAB BURAXIN

Rəyinizi daxil edin
Adınızı daxil edin