Keçmiş zaman (dərs 19)

Mövzu: Keçmiş zaman

Şimdi ise fiillerin geniş zamanda nasıl değiştiğini anladıysanız, geçmiş zamanda da nasıl kolay değiştiğini anlarsınız. Geçmiş zaman cümlesi yapmak için benzer kurallar uygulanır ve son ekleri şunlardır:
Əvvəlki dərslərimizdə indiki zaman haqqında bəhs etmişdik. Bu gün isə keçmiş zaman və keçmiş zamanın şəkilçilərindən bəhs edəcəyik. İndiki zaman bəhsini təkrar xatırlayaq:
Fel kökün son saiti ㅗ [o] yada ㅏ [a] ilə bitirsə, 아요 [a-yo]
ㅗ [o] yada ㅏ [a] saitlərindən başqası ilə bitirsə 어요 [o-yo]
하 fel kökünə isə 여요 [yo-yo] artırırdıq.
Keçmiş zaman da bənzəri qaydalar ilə rastlaşırıq yenə:
았어요 [as-so-yo]
었어요 [os-so-yo]
였어요 [yos-so-yo]
Bunları felin kökünə artırılır. Bunun cümlənin sonundakı 요 şəkilçisi ilə -ㅆ어요 [ss-o-yo] əlavəsinin yer dəyişməsi kimi başa düşə bilərsiz.
Fel kökü ㅗ [o] ya da ㅏ [a] saiti ilə bitirsə 았어요 [as-so-yo];
Sonu ㅗ [o] ya da ㅏ [a] saitlərindən başqası ilə bitirsə 었어요 [os-so-yo];
하 fel kökünə isə 였어요 [yos-so-yo] artırılır.

Bu öyrəndiyimiz qaydalar da öyrəndiyimiz indiki zaman qaydaları ilə bənzərdi.
İndi isə nüminələrə baxaq:

사다 [sa-da] = satın almaq
Fel kökü = 사 [sa]

Felin son şəkilçisi
다 [da] əlavəsini çıxarıb fel kökünü aldığımızı artıq öyrənmişik.
Və bu fel kökünü keçmiş zamanda istifadəsinə baxaq:
= 사 + 았어요 [sa + as-so-yo]
= 샀어요 [sas-so-yo]
= satın aldım / satın aldın / satın aldı / satın aldılar

오다 [o-da] = gəlmək
Fel kökü= 오 [o]
Keçmiş zaman
= 오 + 았어요 [o + as-so-yo]
= 왔어요 [was-so-yo]
= gəldim / gəldin / gəldi / gəldilər

적다 [çok-da] = yazmaq / not almaq
Fel kökü = 적 [çox]
Geçmiş zaman
= 적 + 었어요 [çok + os-so-yo]
= 적었어요 [ço-gos-so-yo]
= yazdım / yazdın / yazdı / yazdılar

하다 [ha-da] = etmək
Fel kökü = 하 [ha]
Keçmiş zaman
= 하 + 였어요 [ha + yos-so+yo]
= 했어요 [hes-so-yo]
= etdim / etdin / etdi / etdilər

İndiki zaman ve keçmiş zamanlarla əlaqəli nümunələrə baxaq:
1)
먹다 [mok-da] (fel kökü = 먹 [mok]) = yemək
İndiki zaman: 먹어요 [mo-go-yo]
Keçmiş zaman: 먹었어요 [mo-gos-so-yo]

2)
잡다 [cap-da] (fel kökü= 잡 [cap]) = yaxalamaq (tutmaq)
İndiki zaman: 잡아요 [ca-ba-yo]
Keçmiş zaman: 잡았어요 [ca-bas-so-yo]

3)
팔다 [pal-da] (fel kökü = 팔 [pal]) = satmaq
İndiki zaman: 팔아요 [pa-ra-yo]
Keçmiş zaman: 팔았어요 [pa-ras-eo-yo]

4)
놀다 [nol-da] (fel kökü= 놀 [nol]) = oynamaq
İndiki zaman: 놀아요 [no-ra-yo]
Keçmiş zaman: 놀았어요 [no-ras-so-yo]

5)
쓰다 [sı-da] (fel kökü = 쓰 [sı]) = yazmaq / istifadə etmək
İndiki zaman: 써요 [so-yo] (쓰어요 Deyil!)
Keçmiş zaman: 썼어요 [sseo-sseo-yo]

6)
기다리다 [gi-da-ri-da] (fel kökü = 기다리 [gi-da-ri]) = gözləmək
İndiki zaman: 기다려요 [gi-da-ryo-yo] (기다리어요 DEĞİL)
Keçmiş zaman: 기다렸어요 [gi-da-ryos-so-yo]

7)
이상하다 [i-sang-ha-da] (fel kökü = 이상하 [i-sang-ha]) = qəribə olmaq / fərqli olmaq
İndiki zaman: 이상해요 [i-sang-he-yo] (이상하여요 Deyil!)
Keçmiş zaman: 이상했어요 [i-sang-hes-so-yo]

8)
멋있다 [mo-sit-da] (fel kökü = 멋있 [mo-sit]) = havalı olmaq / qeyri-adi olmaq / yaxşı (cool olmaq dedikləri deyim)
İndiki zaman: 멋있어요 [mo-şis-so-yo]
Keçmiş zaman: 멋있었어요 [mo-şis-sos-so-yo]

BIR CAVAB BURAXIN

Rəyinizi daxil edin
Adınızı daxil edin