İtaliyadan 120 azərbaycanlı əsgərə çox sağol mesajı

1945-ci ilin 13 aprel tarixində İtaliyanın Berqamo şəhərindən 20 km aralıda yerləşən Monte di Neze kəndində 120 nəfər azərbaycanlı döyüşçü nasistlər tərəfindən kütləvi şəkildə qətlə yetirilir. Azərbaycan partizan tarixinin ən maraqlı hadisələrindən biri olan bu olay barədə bizim tarixşünslarımız ciddi bir araşdırma aparmayıblar. Aparılan araşdırmalar isə jurnalistlər tərəfindən aparılıb. Həmin olay barədə:

Üçüncü Reyxin legionları tərəkibində döyüşən azərbaycanlıların böyük bir qrupu legiondan uzaqlaşıb, İtaliya dağlarına və İsveçrə ərazilərinə doğru hərəkət edirlər. Burada məqsəd isə anti-faşist hərəkatına qoşulmaq və əsas da İtaliyada ad qazanmış Haribaldi partizan dəstəsinə qatılmaqdan ibarət idi. Azərbaycanlılar Berqamo şəhərindən 20 km aralıda yerləşən Monte di Neze kəndinə gəlir.

Kənd camaatı gələnlərin kim olduğunu bilmir və buna görə də qorxuya düşür. Daha sonra isə onların yorğun, aç olduqlarını + partizan olduqlarını biləndən sonra bizimkilərə öz evlərində yer verirlər və onları gizlədirlər. Azərbaycanlılar bu kənddən sadəcə bir keçid məntəqəsi kimi istifadə etmək istəyirdilər. yəni niyyət qətiyyən burada qalmaq deyildi. Ancaq sən saydığını say söhbəti..

Aprelin 13-ü səhər tezdən yerli kənd kilsəsinin zəngi çalınır. İbadətə tələsən yerli camaat atəş səslərinə diksinir. Kəndə ümumi sayı 2500-dən çox olan respublikaçı faşist, habelə SS-çilər daxil olur. Monte di Neze ərazisində gizlənən azərbaycanlılar barədə mərkəzə gizlin məlumat daxil olmuşdu. Bizimkilərə təslim olmaq çağrışı edilir, ancaq bizimkilərdən rədd cavabı gəlir.

Və beləliklə Azərbaycandan km-lərcə uzaqda 120 azərbaycanlı ilə 2.500 nasist əsgəri arasında qanlı döyüş başlayır. 6 saata yaxın davam edən döyüşdə azərbaycanlıların çoxusu döyüş zamanı, bir necə nəfəri isə döyüşdən sonra qətlə yetirilir.

Ümumiyyətlə, Berqamo ətrafına gəlib çıxmış azərbaycanlıların sayı 900 nəfərə yaxın idi. Onlardan 120 nəfəri Monte di Nezedə öldürüldü. Başqa bir dəstədə olan 300 nəfəri isə əsir alınmışdı. Onların taleyindən heç bir xəbər yoxdu. Yerdə qalanları isə partizanlara qoşulmağa imkan tapmışdı.

Bu gün belə İtaliyanın bu kiçik kəndində Azərbaycanlıları böyük hörmət və ehtiramla yad edirlər. Hadisələrin bir necə canlı şahidi bu gündə həmin kəndə yaşamaqdadır.

BIR CAVAB BURAXIN

Rəyinizi daxil edin
Adınızı daxil edin