Gulca katliamı.

GULCA NERESİDİR? NEDEN ÖNEMLİDİR?

Gulca; Doğu Türkistan’ın Batı Türkistan’a açılan kapısıdır. Kazakistan ile sınır olan Gulca1944’te kurulan Doğu Türkistan Cumhuriyeti’ne başkentlik yapmış stratejik bir ildir. Uygur kültür tarihinde önemli bir yeri olan, yer altı ve yer üstü zenginlikleri oldukça fazla olan Gulca ayrıca Kazak, Kırgız, Özbek, Tatar gibi çeşitli Türk boylarının birlikte yaşadığı bir kenttir.1980’lerde ticaret geliştiği için Uygurlar zenginleşmeye, kalkınmaya; eğitim, kültür seviyeleri, sosyal yaşam kalitesi artmaya başlıyor. 1991 yılı ve sonrasında bağımsızlıklarına kavuşan Batı Türkistan Türkleri ile ilişkilerin giderek artması üzerine, Uygurların kendisine bağımlı olarak yaşamasını isteyen Komünist Çin Uygurlara yönelik baskıyı artırıyor. Ticaret, eğitim, kültür, inanç konularında kısıtlamalar getiriliyor. Uygurların zenginleşmesini ve Batı Türkleri ile etkileşime geçmesini engellemek için maddi manevi ambargolar konuluyor.

5 Şubat 1997 yılında Kadir gecesi ibadet etmek için bir araya toplanan kadınlar Çin polisi tarafından toplanıyor, karakola götürülüyor. Tutuklamalara gerekçe olarak, yasak olmasına rağmen toplu etkinlikte bulunulması gösteriliyor. Uygurlar tehdit olarak görüldüğünden toplu etkinlikler yasaktır Doğu Türkistan’da. Bu haksız baskıya karşı çıkanlar protesto gösterisi düzenliyorlar. Barışçıl bir gösteri olmasına rağmen toplanan kalabalığın üzerine ateş açılıyor ve 200 Uygur Türk’ü yaşamını yitiriyor. 5 Şubat 1997 yakın çağ Uygur tarihinin en acı hadisesi olarak geçiyor tarihe…

GULCA KATLİAMI DÜNYA BASININA TÜRKİYE ÜZERİNDEN DUYURULMUŞTUR

Uygur Türklerinin önderi merhum İsa Yusuf Alptekin’in oğlu Ilgar Alptekin GulcaKatliamı’nın yaşandığı dönemde Türk Hava Yolları’nın Kırgızistan-Bişkek temsilcisi idi. Bir gün batılı bir gazeteci Ilgar Alptekin’i bulup, Doğu Türkistan’da gerçekleştirilen katliamdan bahseder. Elinde, yaşananların kaydedildiği bir kaset olduğunu söyler ve Ilgar Alptekin’e satın almak isteyip istemediğini sorar. Ilgar Alptekin Kırgızistan’da yaşayan bir Uygur Türkü’nün evinde kaseti izledikten sonra satın alır. Kaseti Türk Hava Yolları’nda çalışan bir pilota teslim eder. Pilot kaseti İstanbul’da özel bir kanala verir. Böylelikle 1997’de ilk kez Türkiye üzerinden mazlum Uygurların sesi dünyaya duyurulmuş olur. Batılı bir gazetecinin kaydettiği kaset sayesinde,  Türk’e yönelik katliam söz konusu olduğunda kanıt olmadan hareket etmeyen Avrupa ve Amerika’da, Uygur Türk’ünün yaşadığı zulüm kanıtlarıylabirlikte yayınlanmıştır. 1998’den sonra Dünya Sivil Toplum Örgütleri Gulca Katliamı ve Uygurlara yönelik baskı hakkında araştırmalar yapmaya başlamıştır.

GULCA KATLİAMININ YILDÖNÜMÜNDE ANKARA’DA PROTESTO EYLEMİ

5 Şubat günü Ankara’da toplanan Doğu Türkistan Kültür ve Yardımlaşma Derneği üyeleri, Doğu Türkistan’ın Gulca vilayetinde 5 Şubat 1997 yılında meydana gelen olayları protesto etmek amacıyla Çin Büyükelçiliği’ne giderek siyah çelenk bırakmak istemişlerdir.

Ancak Kuğulu Park’a geldiklerinde polis tarafından durdurulmuş, OHAL kapsamında büyükelçilik önünde basın açıklaması yapamayacakları uyarısı ile karşı karşıya kalmışlardır. Dertlerini polis amirine anlatmaya çalışırken İçişleri Bakanımız Süleyman Soylu, Doğu Türkistan Kültür ve Dayanışma Derneği Başkanı Seyit Tümtürk’ü telefonla aramış, görüşmenin ardından Çin Büyükelçiliği önünde gerçekleştirecekleri protestoyu Bakan Soylu’nun ricası üzerine Kuğulu Park’ta yapacaklarını ifade eden Tümtürk şunları söylemiştir:

‘‘5 Şubat 1997 yılında kardeşlerimize karşı yapılan operasyon, baskın sonucu karakola götürülen yüzlerce Doğu Türkistanlı bayan kardeşimiz karakolda işkenceyle şehit edilmiştir. Bunu protesto eden binlerce Doğu Türkistanlı köy, kent, kasabalardan akın akın Gulca şehrine hareket ederek, karakollara Çin komünist yönetiminin merkezi organlarına hücuma geçti. Çin yönetimi mazlum, masum, elinde silah olmayan sivil Doğu Türkistanlılara sadece ve sadece hak ve hürriyet istedikleri için kurşun yağdırarak, Çinli cellatlar 200 Doğu Türkistanlı kardeşimizi aynı saatte şehit etti. Biz bugün katliamın 21. yıldönümünde, 5 Şubat 2018’de şehitlerimizi rahmetle yad ediyoruz. Biz Doğu Türkistanlılar şuna inanıyoruz ki Doğu Türkistan’ın bağımsızlığı bir gün mutlaka gerçekleşecektir.’’

GulcaKatliamı’nın 21.yıldönümünde gerçekleştirilen bu protesto ne yazık ki ulusal basında ve ulusal televizyon kanallarında yeteri kadar yer almamıştır.  Bununla birlikte protesto esnasında katılımcılar tarafından çekilip internete konulan 6 dakikalık video 10 milyonun üzerinde izleyiciye ulaşmıştır. Olaydan sonra 5 makale yazılmış, bir yerel televizyon kanalında Gulca Katliamı ve Doğu Türkistan konuşulmuştur.

Yazar : Dilek Yılmaz

 

BIR CAVAB BURAXIN

Rəyinizi daxil edin
Adınızı daxil edin