Anlamsız viza

Martın 29-da öz dostu, türk diplomatı və dövlət xadimi H.S.Tanrıöverə göndərdiyi məktubda Məhəmmədəmin Rəsulzadə Parisdə Türkiyə konsulluğunun ona Türkiyəyə qayıtmaq üçün viza təqdim etməkdən imtina etməsi barədə şikayət edir. Həmin ilin may-iyun aylarında Varşavada Türkiyə səfirliyində edilmiş demarşlar da bir nəticə vermədi, halbuki Rəsulzadənin yola düşməzdən bir az əvvəl İstanbul polisindən aldığı pasport ölkəyə həm giriş, həm də çıxış üçün etibarlı idi. Rəsulzadə bununla əlaqədar qeyd edirdi ki, onu “faktiki olaraq yalan yolla Türkiyədən deportasiya etdilər”.
Ola bilər ki, xeyli dərəcədə Rəsulzadənin nümayiş etdirdiyi səylər sayəsində Qafqaz İstiqlal Komitəsi – “Prometey” hərəkatına daxil olan qafqazlıların mərkəzi strukturunun bərpa edildiyi Varşavada onun fəaliyyətini Moskva öz xüsusi xidmət orqanlarının köməyilə ciddi surətdə izləyərək – Rəsulzadənin Türkiyəyə qayıtmasına yol verməmək məqsədilə Ankaraya təzyiq göstərdi.
Lubyankada yaxşı anlayırdılar ki, Qafqazda həmin dövrdə məcburi surətdə keçirilən kollektivləşmə ilə əlaqədar fəallaşan müqavimət hərəkatı ilə birbaşa əlaqəni məhz Türkiyə ərazisində saxlamaq olar. Həm də, artıq qeyd edildiyi kimi, Varşava konfransında, bolşeviklər tərəfindən işğal edilmiş Qafqaz ərazisində QİK-in gizli filialının yaradılması barədə qərar qəbul edilmişdi. Onun məqsədi yerdə üsyançıların fəaliyyətini əlaqələndirmək olmalı idi. Rəsulzadəni Türkiyə ərazisində olmaq hüququndan məhrum etmək barədə Ankaranın qərarını onun Varşava konfransında iştirakı ilə birbaşa bağlı olması onunla da sübut edilir ki, şübhəsiz ki, Kremlin də təzyiqi nəticəsində Türkiyə hakimiyyəti tərəfindən “Azəri Türk” dərgisi məhz 1930-cu ilin fevralında bağlanmışdı.
mənbə:R.Abutalıbov,G.Mamuli

BIR CAVAB BURAXIN

Rəyinizi daxil edin
Adınızı daxil edin